Louise Cornelis

Als laatste in de serie over de bordjes Down Under nog zes losse andere leuke dingetjes uit de verzameling schriftelijke communicatie in de publieke ruimte.

Eerst eentje waar ik wel wat van ging fronzen, maar ze bedoelden het niet slecht, geloof ik – op een camping in Greymount, Nieuw-Zeeland:

De keuken en het dames-sanitair waren te bereiken via hetzelfde doorgangetje.

Erg leuk vond ik de borden die je echt maar in één land kan aantreffen, zoals dit in Nieuw-Zeeland:

Of deze, dat moet wel Tasmanië zijn (Tasmaanse duivel):

In Nieuw-Zeeland staken we de moeder aller T-splitsingen over: alle bestemmingen beginnen met een T:

Van de richtingaanwijzers is dit een mooie:

Gemaakt in Alice Springs, waar de vorige post over ging. Van die stad is álles ver weg, zeker als je weet dat pas Darwin en Adelaide steden zijn, de rest zijn vlekjes. Alice Springs dankt haar ontstaan aan de telegraafverbinding tussen Melbourne en (uiteindelijk) Londen; we bezochten er het oorspronkelijke telegraafstation, met deze poster:

In Alice Springs spelen ze ook met de naam van hun stad:

Vaker grappig: de koosnaam voor Tasmanië is Tassie, de inwoners zijn Tassies. Voor ons grappig natuurlijk, sowieso, maar zeker in samenstellingen. Het busbedrijf heet Tassielink, in bier zat ‘100  % Tassiehops’, ‘Tassie souvenirs’ verkocht andere dingen dan alleen tassen, enzovoort. Of wat te denken van deze  reusachtige beschildering op een mineraalwaterfabriek:

Dan waren er natuurlijk bordjes met spreuken. Deze foto is van Tasmanië, maar ik had de spreuk ook al in Nieuw-Zeeland gezien:

In datzelfde koffietentje stond dit, ook al onvertaalbaar:

* * * 

Zo komt er een eind aan de serie, ik ben alweer vier weken terug en heb de draad weer opgepakt. Wie meer wil zien van onze reis: ons dagelijks journaal is te lezen op Polarsteps, alle foto’s staan op Flickr en we hebben een verhaal geschreven als antwoord op de vraag wat het hoogtepunt was van de reis. Daar zou eigenlijk ook nog best iets bij mogen over de bordjes. Dat ging met kleine beetjes tegelijk maar leverde wel stof op voor maar liefst acht blogposts! 

‘Bordjes’ is een wat te beperkt begrip voor waar ik het vandaag over wil hebben, het waren posters en afbeeldingen van schilderijen, maar vooruit, het past wel in de serie. Twee verschillende observaties.

1. Up Above? 

Ik had me voor ons vertrek gerealiseerd dat het hele idee van Australië en Nieuw-Zeeland als zijnde ‘Down Under’ relatief is: gezien vanuit onze positie op de traditionele wereldkaarten en -bollen. De aarde heeft geen absolute boven- en onderkant, dus wat beneden en boven is, is een kwestie van conventie. Vandaar dat ik het leuk vond om op een camping in Nieuw-Zeeland deze wereldkaart aan te treffen:

De conventie is hier twee keer omgekeerd: boven- en onderkant zijn omgewisseld, en de aarde is op de andere kant door midden geknipt om horizontale project mogelijk te maken. Conventioneel is dat die ‘knip’ door de Grote Oceaan gebeurt, hier is de Atlantische in twee stukken verdeeld. 

Als je de Grote Oceaan doorknipt, is Nieuw-Zeeland de uiterste periferie; ik heb wel wereldkaarten gezien waar het land zelfs helemaal niet op staat. Als je dat omdraait, is Europa de periferie (rechts onder) en valt beter op uit wat een boel pietepeuterige kleine landjes ons continent bestaat. Ik vind dat heerlijk relativerend. Ik heb inmiddels zelf een ‘Pacific-centered’ wereldkaart gekocht om als poster op te hangen in mijn werkkamer. 

2. In vogelvlucht

In wat de indrukwekkendste lezing was in mijn jaren als promovendus in de taalkunde leerde ik in 1994 over het bijzondere perspectief dat Aboriginals in hun kunst (en in hun taal!) innemen: vanuit vogelvlucht, of helicopterperspectief. Dat is heel anders dan het onze: wij zijn geneigd zijn om dingen af te beelden (en te benoemen) vanuit ons eigen gezichtspunt. Die lezing (het was tijdens de First International Summer Institute in Cognitive Science, SUNY Buffalo, en ik meen me te herinneren dat een van de sprekers David Wilkins was, maar ik weet dat niet zeker meer) vond ik deels zo interessant omdat  mijn eigen onderzoek ook net het terrein had betreden van hoe taal een reflectie is van ons perspectief op de wereld, maar vooral ook omdat ik me toen realiseerde hoe anders het kan zijn, en dat het wellicht mogelijk is om een minder egocentrisch wereldbeeld te hebben. Sindsdien wilde ik naar de plek waar die lezing over ging: Alice Springs, die stip op de kaart van Australië midden in het grote niks van de woestijn, terwijl alle andere stippen in dat grote land aan de kust liggen, op meer dan 1000 kilometer afstand. 

Welnu, ik ben in Alice Springs geweest, een van de hoogtepunten van onze reis, en ik heb inderdaad voorbeelden gezien van dat bijzondere perspectief. We konden twee voorbeelden op de foto zetten. Hier zie je twee mensen die rond een waterhole zitten, met een windscherm naast zich ter bescherming, of, kort gezegd: ‘a good place to sit’:

En dit is een rivier, nouja, droge rivierbedding, maar rivieren zijn daar meestentijds droog:

En dat is dus het gewone perspectief, hè, voor de Arrernte, het volk dat van oudsher in de omgeving van het huidige Alice Springs leeft. Fascinerend. Temeer omdat de Aboriginals een superieur richtinggevoel en oriëntatievermogen hebben, bijna alsof ze hun land vanuit de lucht kennen. En dat kan nu wel zo zijn, maar ze konden dit al lang voordat de vliegtuigen, de helicopters en de landkaarten kwamen. Landkaarten hebben ze helemaal niet nodig, dat is iets voor die suffe westerlingen. En toch zijn het ook gewoon mensen, net als wij…