Categorie archieven: schrijftips

Alinea-instructies

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Goed stuk over het waarom en het hoe van alinea’s: http://explorationsofstyle.wordpress.com/2011/02/16/paragraphs/ (via @Tekstblad). Het is gericht op wetenschappelijk schrijven, maar net zo relevant voor andere zakelijke schrijvers. Het is geen recent stuk, maar wel actueel. De uitleg over het waarom geef ik in trainingen ook heel vaak, da’s nodig kennelijk: een alineagrens is een betekenisvol signaal voor een lezer.

De reacties eronder zijn ook interessant: om goede kernzinnen te schrijven, moet je uitgedacht zijn, en je bent vaak pas uitgedacht nadat je hebt geschreven. Dus moet je dan weer terug op die uitgedachte materie expliciet te maken. Oftewel: schrijven is iteratief, en nauw verwant aan denken. Indeed.

Kille zorgtaal

Louise Cornelis Geplaatst op door 1

Interessant stukje op Tekstblog, over hoe de taal in de zorg ontdaan is van alle warmte. Het laat mooi zien hoe een manier van schrijven het gevolg is van een manier van denken en werken. Als tekstschrijver kun je zo misschien nog wel wat bereiken, door van het gedrocht van een voorbeeld iets leesbaars te maken. Maar een training ‘leesbaar schrijven’ is in zo’n situatie zinloos. Het beste zie je dat aan de hand van het voorbeeld aan het eind. ‘Het einde van je zorgcarrière bereiken’ – de leesbaarheid van die zin is het probleem niet…

Zitvlees en perfectionisme

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Op 12 maart schreef ik op dit weblog een post met daarin iets over bewegen versus blijven zitten tot het er staat. Nou, de afgelopen dagen heb ik ontzettend gezeten totdat het er stond, namelijk datzelfde artikel als waar ik toen bewegend mee begonnen was. Ik heb net een groot (8000 woorden) artikel ingediend ter publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift, over het piramideprincipe-onderzoek. En op dit blog wil ik nu even kwijt dat ik die beweeg-fase toch echt leuker vind.

Wat me bij het zitten-en-afredigeren parten speelt, is dat zo’n grote tekst natuurlijk nooit perfect is. Elke keer als ik het artikel printte en kritisch doorspitte, zag ik nog wel weer kleine foutjes of formuleringen die beter konden. Dat houdt echt nooit op, en gelukkig lukt het me dan om op een gegeven ogenblik pragmatisch te zijn: het is wel goed zo. Een externe deadline had ik niet echt, maar ik wil zo nog even wat andere dingen doen, daarna is het weekend, daarna heb ik het een paar weken lang druk met andere dingen, en dan gaat het wel erg slepen.

Dus: af, klaar, perfect hoeft niet, en het is zo echt wel goed genoeg. Maar lastig toch, een punt zetten achter die die redigeerfase, voor een perfectionist! Gelukkig ben ik niet alléén perfectionist, maar ook pragmaticus. En liefhebber van werk-vrije weekends.

Prettig weekend dus!

En oja, hoe nu verder? Nou, het artikel moet gereviewd enzo, dus dat gaat allemaal nog wel even duren. Maar ik laat het weten als het verschijnt.

Analyse en synthese door elkaar

Louise Cornelis Geplaatst op door  

In mijn speurtocht naar wetenschappelijke literatuur over het piramideprincipe kwam ik van de week een voorbeeld tegen van creatief gebruik ervan: de inaugurele rede van professor De Swart aan de Business Universiteit Nyenrode. Wat ik er leuk aan vind, is dat De Swart laat zien hoe je op basis van data tot de so what komt: de interpretatie met impact. Daartoe daagt het piramideprincipe je uit. Hij past dat dan ook nog eens toe op een wel heel bijzondere casus uit de klassieke oudheid: Cicero versus Verres.

In De Swarts piramide (p. 10) gaat echter wel iets mis. Je ziet het zo: de piramide vertakt niet steeds. Het probleem is dat hij analyse en synthese in één structuur probeert te vatten. Dat is in mijn ervaring de meest optredende verwarring bij het leren en gebruiken van het piramideprincipe. Ik besteedde er op dit weblog al eerder aandacht aan. De Swart noemt het inductie en deductie; in die termen mag een piramide alleen deductief zijn.

Dat is mooi streng piramidegeneuzel natuurlijk – maar met consequenties. Dus nu concreet. Er zit in De Swarts piramide een tussenlaag ‘analyse’ in de structuur. Die is geformuleerd als opdracht aan de adviseur/onderzoeker: ‘vind een zo groot mogelijk match tussen tussen bedragen’. Als je die in je communicatie op zou nemen, krijg je wel iets raars natuurlijk. In een adviesrapport bewaar je de opdrachten voor wat de lezer, de geadviseerde moet doen. Dus wat is dit nu voor structuur? Is hij gericht op het beantwoorden van de vraag van de lezer, of bestaat hij uit werkinstructies voor de onderzoeker? Een beetje van allebei. En dat is verwarrend.

Goede adviescommunicatie is helemaal gericht op het perspectief en de belangen van de geadviseerde, niet op de dingen die de adviseur gedaan heeft. Voor deze piramide betekent dat dat de twee beweringen ‘Verres heeft valsheid in geschrifte gepleegd’ en ‘Verres heeft steekpenningen aangenomen’ direct door de data op de onderste laag onderbouwd moeten worden. Dan is de piramide optimaal communicatief, want optimaal lezergericht. Of anders gezegd: de hele piramide is dan een betoog. En dat zal Cicero gewild hebben.

Verschenen: Tekstbladcolumn over moeten’s en mag-niet’s

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Net uit: Tekstblad nummer 2 van dit jaar, met daarin een column van mij over een onderwerp dat op dit weblog ook regelmatig de revue passeert, namelijk dat goed schrijven niet een kwestie is van het toepassen van al die moeten’s en mag-niet’s die veel schrijfadviseurs en -trainers op je af sturen. Als je die allemaal serieus neemt, krijg je namelijk geen letter meer op papier uit angst om te zondigen, en op elk regeltje is wel een uitzondering te bedenken.

Saaie rapporten?!

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Duikt zeer regelmatig op: het woord ‘saai’ vóór ‘rapport’. Vorige week vond ik er weer één, in de Viva, dodelijk saai nogalliefst:

Nou is het ook zo dat ik in de praktijk een heleboel saaie rapporten zie. sterker nog, als ik met één woord een gemiddeld adviesrapport moet typeren, is het dat: ‘saai’. Met twee: ‘grijze muizen’. Wat zonde!

Wat zou het leven in organisaties een stuk aangenamer zijn als iedereen eens zou ophouden met het schrijven van saaie rapporten. Toetsenbordtape is een lapmiddel, en werkt zeker niet voor de lezer. Dit wel:

  • Houd op met schrijven ‘omdat het moet’. De simpelste manier om minder saaie rapporten te schrijven en te lezen is door alleen maar te schrijven als er een noodzaak toe is, niet omdat het hoort of omdat het nou eenmaal altijd zo gaat.
  • Houd op met nadoen. Als je collega’s, vakgenoten, bazen en noem maar op saaie rapporten schrijven, hoef jij dat toch nog niet te doen? Heel veel saaiheid ontstaat door kopieergedrag. Ga je eigen gang, dan wordt het persoonlijker en dat alleen al is minder saai. Een rapport krijgt dan meer ‘smoel’, hoor je wel eens – leuk!
  • Ga op zoek naar interessante inhoud. In een zakelijke omgeving is inhoud waar het om gaat, wat een rapport boeiend maakt. Die inhoud wordt boeiend als jij als schrijver iets opschrijft wat de lezer echt wil weten, waar hij of zij op zit te wachten. Zet het dus op scherp; zeg écht wat in je rapport. Dat doe je door je kennis te benutten, maar je doet het ook, en misschien wel vooral, door heel helder te krijgen wat de lezer wil weten. Als je dat niet scherp voor ogen hebt bij het schrijven, is er maar één oplossing: je moet je lezer beter leren kennen. Gaan praten helpt dan meer dan nog langer zitten te zwoegen achter dat opgeleukte toetsenbord.

Creatief schrijven in het bedrijfsleven

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Meteen m’n belofte van vrijdag inlossen dan maar: iets over de inhoud van het artikel over creatief schrijven in het bedrijfsleven in Schrijven Magazine. Het is een pleidooi om creatief schrijven toe te passen in het bedrijfsleven, maar helemaal scherp krijg ik dat niet, vooral niet omdat het artikel begint met allerlei argumenten ertegen, en de auteur niet helder maakt wat ze onder ‘creatief schrijven’ precies verstaat. Daardoor zijn wat afbakeningen vaag (met eenvoudig schrijven en tussen vorm en inhoud bijvoorbeeld). En net als het artikel op gang is, staat de rest online.

Wat kunnen we er dan wél mee? Nou:

  • Creatief schrijven kan zorgen voor wat meer menselijkheid en persoonlijkheid in klantenbrieven, zorgvuldigere communicatie (beter afwegen van het effect van woorden) en humor.
  • Storytelling – dat doet het wél goed in het bedrijfsleven. Leuk voorbeeld is dat als een organisatie haar kernwaarden wil formuleren, je door kunt vragen op de containerbegrippen die ze dan vaak noemen, zoals klantgericht: geef daar eens een voorbeeld van? En wanneer ging het níet goed? Dan komen de ‘echte’ verhalen los, en krijgt klantgericht inhoud. Dat voorkomt de glazige blikken die ik op dit weblog af en toe aan de orde stel (zoals vorige week) (later in het artikel beperkt een geïnterviewde het nut van storytelling overigens tot presenteren, weer zo’n ondermijning van het eigen standpunt).
  • Persona gebruiken – dat staat helemaal in het online gedeelte. Zelf geen ervaring mee.

Wat ik zeker nog zou willen toevoegen is de creatieve schrijftechniek freewriting. Gebruik ik zelf vaak in mijn trainingen, voor schrijvers om los te komen uit de schrijftaalkramp en allerlei belemmerende gedachten over ‘hoe het hoort’, en zodoende weer meer ‘eigen’ en makkelijker te gaan schrijven.  Van harte aanbevolen!

Dat en haar

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Grappig: de nieuwe Schrijven Magazine (net uit) behandelt in de rubriek ’taalvragen’ op p. 9 de zin:

De meisje die zijn ding doet.

In de uitleg staat terecht dat de regel is dat je naar onzijdige woorden verwijst met zijn:

Het bedrijf sluit zijn deuren.

Een paar pagina’s verderop (p. 31) staat echter, met grote letters:

Het bedrijfsleven kan haar voordeel doen met de technieken van creatief schrijven…

Het en haar… Fout! Hihi! Nouja, niet iedereen ervaart dit meer als fout, maar ik (nog?) zeker wel, en het is een beetje suf als je een paar pagina’s ervoor de regel uitlegt… Nouja, zo moeilijk is het ook om alles goed te doen.

Over die voordelen van de technieken van creatief schrijven voor het bedrijfsleven een andere keer.