Even een lolletje tussendoor: met een door hemzelf geautoriseerde test kun je op de site van de Taalprof officieel *kuch* vaststellen welk grammaticatype je bent: http://taalprof.blogspot.nl/2015/01/ken-je-grammaticatype.html Geen idee wat je eraan hebt, maar grappig is het wel. Ik kwam eruit als Vrijbuiter, en daar herken ik mezelf wel in.
Categorie archieven: Opvallend
Aankondigingen
Twee dingetjes voor in de nabije toekomst:
- Komende zaterdag is er in Amsterdam een lezing/workshop van Jan Taal van de School voor Imaginatie. Voor wie hem en imaginatie nog niet kent lijkt dat me een voortreffelijke kennismaking. Van harte aanbevolen dus! Ik volgde jaren geleden een paar trainingen aan die school, gericht op zaken als coaching en visie-ontwikkeling, en vorig jaar nog eentje over schrijven en imaginatie. Dus: een aanrader voor trainers, coaches, schrijvers en iedereen die meer met de eigen of andermans verbeelding wil doen.
- Volgende week vrijdag, de 30e, ga ik zelf naar de Expertmeeting van de NACV, het netwerk voor academische docenten communicatieve vaardigheden – docenten schrijfvaardigheid op de universiteiten dus. Dat ben ik zelf ook wel eens, maar ik ga dit keer vooral om, samen met collega Willy Francissen, een discussie te leiden over wat de praktijk eigenlijk vraagt van afgestudeerden, voor wat betreft hun schrijfvaardigheid. Ik ben benieuwd, zal hier natuurlijk weer verslag doen.
Onhandige vertrekstaat
Zoals eerder gepost was ik de afgelopen dagen in Leuven. Over wat ik heb meegenomen daarvandaan aan relevants voor dit weblog later meer, nu even iets wat ik onderweg zag. Ik stapte heen en weer in Mechelen over en ik had daar dinsdag een royale marge. Dan vind ik het wel eens leuk om op vertrekstaten te kijken waar de treinen zoal heen gaan. Mijn oog viel op de trein terug naar Nederland, die elk uur zo stond vermeld:
Mijn gedachten daarbij gingen ongeveer zo: Hé, naar Schiphol? De ‘Brusselaar’ rijdt tegenwoordig juist toch weer door naar Amsterdam? Hè, en alleen op 27 april? Hoezo? Oh, wacht, eronder is dezelfde trein, op alle dagen behalve de 27e april. Wat is het verschil? Niet veel. Ah, ik zie het – dan rijdt hij dus inderdaad wel gewoon naar Amsterdam. Oh, wacht even, dat is Koningsdag, en dan rijden er sowieso geen treinen naar Amsterdam Centraal (Amsterdam Centraal heet het tegenwoordig, niet CS). Nou snap ik het!
Dat laatste, dus geen treinen naar Amsterdam Centraal op Koningsdag, dat spreekt voor Nederlanders wat meer vanzelf van voor Belgen (al moet ik toch nog echt even denken, oja, de 27e, niet de 30e april). Maar om daar dan een heel aparte regel voor aan te maken op de vertrekstaat en dan ook nog eens de uitzondering vóór het gewone geval te vermelden, dat lijkt me toch niet bepaald handig. Die ene, kleine uitzondering kun je wel met een voetnootje afdoen: ‘*rijdt op 27 april niet verder dan Schiphol’.
En zo reisde ik dus geïnspireerd verder naar mijn taalbeheersingsconferentie. Er is nog een boel te verbeteren op het gebied van de schriftelijke presentatie van informatie!
En oja, de Brusselaar heet in Vlaanderen de Amsterdammer. Logisch, maar toch vond ik het even grappig: ‘Die trein is niet de Amsterdammer, dat is de Brusselaar!’ En nu vraag ik me af: is-ie dan één dag per jaar de Schipholler?
576 zinloze woorden
Eentje uit mijn collectie ‘gekke teksten’. Ik vulde gister het contactformulier in van een Duits hotel, en kreeg per omgaande een bevestiging daarvan. Daarin stonden de dingen die ik net had ingevuld, nouja, prima. Maar daaronder stond een enorme lap tekst, maar liefst 576 woorden, ‘Datenschutzhinweis’:
1. Inhalt des Onlineangebotes
Die Redaktion übernimmt keinerlei Gewähr für die Aktualität, Korrektheit, Vollständigkeit oder Qualität der bereitgestellten Informationen. Haftungsansprüche gegen die Redaktion, welche sich auf Schäden materieller oder ideeller Art beziehen, die durch die Nutzung oder Nichtnutzung der dargebotenen Informationen bzw. durch die Nutzung fehlerhafter und unvollständiger Informationen verursacht wurden, sind grundsätzlich ausgeschlossen, sofern seitens der Redaktion kein nachweislich vorsätzliches oder grob fahrlässiges Verschulden vorliegt. Alle Angebote sind freibleibend und unverbindlich. Die Redaktion behält es sich ausdrücklich vor, Teile der Seiten oder das gesamte Angebot ohne gesonderte Ankündigung zu verändern, zu ergänzen, zu löschen oder die Veröffentlichung zeitweise oder endgültig einzustellen.
2. Verweise und Links
Bei direkten oder indirekten Verweisen auf fremde Webseiten (“Hyperlinks”), die außerhalb des Verantwortungsbereiches der Redaktion liegen, würde eine Haftungsverpflichtung ausschließlich in dem Fall in Kraft treten, in dem die Redaktion von den Inhalten Kenntnis hat und es ihr technisch möglich und zumutbar wäre, die Nutzung im Falle rechtswidriger Inhalte zu verhindern. Die Redaktion erklärt hiermit ausdrücklich, dass zum Zeitpunkt der Linksetzung keine illegalen Inhalte auf den zu verlinkenden Seiten erkennbar waren. Auf die aktuelle und zukünftige Gestaltung, die Inhalte oder die Urheberschaft der gelinkten/verknüpften Seiten hat die Redaktion keinerlei Einfluss. Deshalb distanziert sie sich hiermit ausdrücklich von allen Inhalten aller gelinkten / verknüpften Seiten, die nach der Linksetzung verändert wurden. Diese Feststellung gilt für alle innerhalb des eigenen Internetangebotes gesetzten Links und Verweise sowie für Fremdeinträge in von der Redaktion eingerichteten Gä stebüchern, Diskussionsforen und Mailinglisten. Für illegale, fehlerhafte oder unvollständige Inhalte und insbesondere für Schäden, die aus der Nutzung oder Nichtnutzung solcherart dargebotener Informationen entstehen, haftet allein der Anbieter der Seite, auf welche verwiesen wurde, nicht derjenige, der über Links auf die jeweilige Veröffentlichung lediglich verweist.
3. Urheber- und Kennzeichenrecht
Die Redaktion ist bestrebt, in allen Publikationen die Urheberrechte der verwendeten Grafiken, Tondokumente, Videosequenzen und Texte zu beachten, von ihm selbst erstellte Grafiken, Tondokumente, Videosequenzen und Texte zu nutzen oder auf lizenzfreie Grafiken, Tondokumente, Videosequenzen und Texte zurückzugreifen.
Alle innerhalb des Internetangebotes genannten und ggf. durch Dritte geschützten Marken- und Warenzeichen unterliegen uneingeschränkt den Bestimmungen des jeweils gültigen Kennzeichenrechts und den Besitzrechten der jeweiligen eingetragenen Eigentümer. Allein aufgrund der bloßen Nennung ist nicht der Schluss zu ziehen, dass Markenzeichen nicht durch Rechte Dritter geschützt sind!
Das Copyright für veröffentlichte, von der Redaktion selbst erstellte Objekte bleibt allein beim Autor der Readaktion der Seiten. Eine Vervielfältigung oder Verwendung solcher Grafiken, Tondokumente, Videosequenzen und Texte in anderen elektronischen oder gedruckten Publikationen ist ohne ausdrückliche Zustimmung der Redaktion / des Autors nicht gestattet.4. Datenschutz
Sofern innerhalb des Internetangebotes die Möglichkeit zur Eingabe persönlicher oder geschäftlicher Daten (Emailadressen, Namen, Anschriften) besteht, so erfolgt die Preisgabe dieser Daten seitens des Nutzers auf ausdrücklich freiwilliger Basis. Die Inanspruchnahme aller angebotenen Dienste ist – soweit technisch möglich und zumutbar – auch ohne Angabe solcher Daten bzw. unter Angabe anonymisierter Daten oder eines Pseudonyms gestattet. Die Nutzung der im Rahmen des Impressums oder vergleichbarer Angaben veröffentlichten Kontaktdaten wie Postanschriften, Telefon- und Faxnummern sowie Emailadressen durch Dritte zur Übersendung von nicht ausdrücklich angeforderten Informationen ist nicht gestattet. Rechtliche Schritte gegen die Versender von sogenannten Spam-Mails bei Verstößen gegen dieses Verbot sind ausdrücklich vorbehalten.
5. Rechtswirksamkeit dieses Haftungsausschlusses
Dieser Haftungsausschluss ist als Teil des Internetangebotes zu betrachten, von dem aus auf diese Seite verwiesen wurde. Sofern Teile oder einzelne Formulierungen dieses Textes der geltenden Rechtslage nicht, nicht mehr oder nicht vollständig entsprechen sollten, bleiben die übrigen Teile des Dokumentes in ihrem Inhalt und ihrer Gültigkeit davon unberührt.
Niet alleen lijkt me dit een voorbeeld van Duitse gründlichkeit, het laat ook zien dat juristen een heel andere opvatting hebben van tekst en lezen dan uh, ik ben geneigd hier ‘normale mensen’ te schrijven, nouja, laat ik het bij mezelf houden: dan ik. Want ik zou zeggen: zinloos, dit, dit leest geen mens. Niet doen, dus, want lezeronvriendelijk. Al sla je het gelukkig ook makkelijk over.
Tekstnet
Vanochtend, tijdens de eerste bijeenkomst van onze nieuwe intervisiegroep, realiseerde ik me dat ik op dit weblog nog niet eerder heb verteld dat ik lid ben van Tekstnet, de beroepsvereniging van tekstschrijvers. Ik ben buitenlid: ik werk weliswaar met teksten, maar ik ben geen tekstschrijver, en ik kan (of wil) dus ook niet in aanmerking komen voor de toelatingsprocedure die resulteert in het kwaliteitskeurmerk dat het lidmaatschap van Tekstnet is, en in opname in de zoekmachine.
Desalniettemin is het lidmaatschap waardevol. Een abonnement op Tekstblad zit erbij inbegrepen (en alleen al daarmee verdient het zich al grotendeels terug), er zijn regelmatig professionaliseringsbijeenkomst, en dus intervisie. Ik deed dat al een aantal jaren in Rotterdam, maar daar bleven we afgelopen zomer nog maar met twee deelnemers over.
We zijn nu samen met enkele uit Den Haag en omgeving een nieuwe groep gestart, en dat is veelbelovend. Vanochtend was vooral kennismaking. Ons huiswerk voor de volgende keer is: een goede tekst van onszelf meenemen. Zo leren we ook elkaars werk kennen, maar bovendien gaan we ons buigen over de vraag wat een tekst goed maakt. Zijn daar algemene principes voor te formuleren?
Leuk om daar met vakgenoten over na te denken. En natuurlijk meld ik relevante bevindingen hier!
Teleteksten verschillen in ‘so what’
Het is een oefening die ik regelmatig doe in mijn trainingen: de kop bedenken bij een nieuwsbericht. Het is een oefening in synthetiseren: het beknopt formuleren van de ‘so what’, iets wat je bij piramidaal schrijven en presenteren ook moet doen.
Vandaag lijkt het alsof de Teleteksten van Nederland en Vlaanderen die oefening ook hebben gedaan, en tot een verschillende interpretatie zijn gekomen. Het gaat om hun berichten over het Catalaanse referendum. De Nederlandse kop luidde om een uur of tien vanochtend:
Meeste Catalanen stemmen niet
Die op Één:
80 % stemmen wil Catalaanse staat
Inderdaad twee mogelijke so whats op basis van de data: 5,5 miljoen stemgerechtigden, daarvan ging 2,2 miljoen stemmen, en daar weer van stemde 80 % voor. Maar een heel andere kleuring, die ook tot een andere conclusie in het hoofd van de lezer zullen leiden voor wat betreft de gewenste opvolging van het referendum is: niet serieus nemen (NL) versus gaan werken aan onafhankelijkheid (Eén).
En precies dat is wat je doet, wat je moet doen, bij synthetiseren: nadenken over de gewenste conclusie in het hoofd van de lezer.
PS ik zocht even naar de bronnen voor dit stukje, en toen zag ik dat op de Nederlandse pagina (125) nog steeds dat ‘Meeste Catalanen stemmen niet’ staat, maar op overzichtspagina 100 verschijnt nu ‘Catalanen geven Madrid signaal’. Dat is opmerkelijk, want dat is juist de andere richting op sturend. Ook op Éen is de kop lichtelijk aangepast: ’80 % wil onafhankelijk Catalonië’. Het lijkt erop dat het een beetje zoeken is naar de goeie so what.
(als bronvermelding heb ik even wat snelle screendumps in een Powerpoint gezet).
Twee leuke filmpjes
Ik zag onlangs twee leuke filmpjes waar ik hier graag naar link:
- Op het weblog van Sjaak Baars staat een fraaie TedX-talk, waarbij ik vooral ook denk: stel dat hij een Powerpoint slide had gebruikt met twee bullets ‘Shake’ en ‘Fold’, dat was toch echt heel veel minder goed geweest!
- Bij één van mijn opdrachtgevers kreeg ik deze komische sketch van een overleg die voor veel experts die met leken werken herkenbaar zal zijn.
Vermoeden van d/t-fout
De laatste tijd kom ik met enige regelmaat in het centrum van Den Haag en daar kijk ik steeds gefascineerd naar dit bord:
Ik weet het niet helemaal zeker, maar ik vermoed dat dat belemmert een d/t-fout is. Verderop is de stoep namelijk versperd door hekken om een bouwplaats, en het is handiger als voetgangers dus even omlopen.
Maar ik weet het niet helemaal zeker. Het zou kunnen zijn dat door de versperring de voetgangers op de rijweg gaan lopen en zo de andere weggebruikers hinderen. Dit bord waarschuwt hen dan: pas op, vervelende, belemmerende voetgangers.
Wat denken jullie?
Over de diversiteit van spreken in het openbaar
Afgelopen woensdag was ik bij de jaarlijkse bijeenkomst van het Agile Consortium. Het thema was ‘spreken in het openbaar’. Ik hield er zelf een workshop en ik woonde de lezingen en enkele andere workshops bij. Ik vond het een erg geslaagde dag: ik voelde me wel thuis tussen de ‘agilisten’. Ik ervoer hen als prettige mensen, zowel om mee te werken als om mee te verkeren tijdens lunch, diner en koffie en dergelijke: bereidwillig, slim en open. Oftewel: weinig blabla, geen verborgen agenda’s, wel hard werken en gesprekken die echt ergens over gingen.
Mijn eigen workshop ging goed, vond ik. Het was deels een experiment: in nog geen anderhalf uur de deelnemers de basis van het piramideprincipe bijbrengen én meteen toepassen op echte data, relevant in het hier-en-nu. Die data bestonden eruit dat de deelnemers feedback gaven aan de organisatie op basis van hun ervaringen met het eerste deel van de bijeenkomst. Normaal gesproken gaan daar meerdere trainings- en coachingssessies overheen, zal ik maar zeggen. Het lukte, of althans: bijna. We hadden nog net geen goede hoofdboodschap toen we moesten stoppen, maar als we een kwartier meer hadden gehad, waren we er wel uitgekomen, en de deelnemers hadden een goede indruk van hoe deze manier van logisch, helder en publieksgericht denken over je materie werkt.
Van de andere lezingen en workshops heb ik vooral de indruk overgehouden dat ‘spreken in het openbaar’ een enorm breed veld is, en dat eigenlijk geen enkele benadering, geen enkel boek, het helemaal afdekt. Ik zat gaandeweg te denken: wat als we eens met een heleboel deskundigen bij elkaar zouden komen om toch tot één ding te komen… samen met specialisten in stem, uiterlijk/kleding, theater/toneel, retorica, debatteren, powerpoint en andere visuele hulpmiddelen, storytelling, formuleren, structureren, stijlmiddelen en noem maar op. en dat dan over genres zo divers als TED, massamedia, één-op-één, zakelijke presentaties, politieke speeches, gelegenheidstoespraken, dik voorbereid of juist geïmproviseerd…
Ik snuffelde die dag weer aan van alles en nog wat, en dat was inspirerend. Ook soms om te zien hoe iets niet moet – want dat blijft het leuke aan mijn vak: als het me niet meer kan boeien wat iemand zegt, kan ik altijd nog kijken naar hoe hij of zij het zegt, en daarvan leren hoe ik het zelf wel of niet wil doen. Al is ook dat heel divers, ik bedoel: bij het bespreken van voorbeelden viel me een paar keer op hoe verschillend mensen iets kunnen beleven, en dus ook hoe zeer smaken verschillen. Ik blijk duidelijk licht-allergisch te zijn voor gladde, snelle babbel (‘Amerikaans’), en een vrij sterke structuurbehoefte te hebben. Dat laatste is wellicht een beetje beroepsdeformatie ook, met al die aandacht voor structuur en de grote lijn vóór de details in mijn werk. Het eerste, op dat punt kwam ik dus in het contact met de agilisten zeer aan mijn trekken. De dag ging écht ergens over, en ik kijk er dan ook met plezier op terug.
Sturen op schrijfhoofdlijnen
Via @sergecornelus (die ‘m retweette van @fanseel die ‘m toeschrijft aan @annbaeke) bereikte mij op Twitter deze grap, waar ik om moest lachen omdat het zo herkenbaar is, de moeite die managers hebben met goede (schrijf-)sturing:
