Categorie archieven: schrijftips

‘Mijn eigen schrijfstijl’

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Afgelopen week heb ik het boek Volg je hart. 12.000 kilometer door Zuid-Amerika van Dirk van Asselt gelezen, een boek dat verwant is aan mijn Afzien voor beginners, want het gaat over een vergelijkbare reis, maar dan op een ander continent. Ik zal er dan ook binnenkort meer inhoudelijk op ingaan op mijn Fietsen-in-Afrika-weblog. Hier één dingetje eruit dat me opviel omdat het over schrijven gaat.

In de inhoudsopgave zag ik staan dat er aan het begin van het boek een kopje ‘Schrijfstijl’ in stond. Dat maakte me wel nieuwsgierig. Ik ging lezen en kwam het op p. 15 tegen. Dit is wat er staat:

Ik wil benadrukken dat de gehanteerde schrijfstijl mijn geheel eigen persoonlijke schrijfstijl is. Ik heb mij niet verdiept in heersende richtlijnen. Ik heb mijn verhaal opgeschreven zoals ik het beleefd en ervaren heb. In mijn eigen ‘Dirk’ schrijfstijl.

Ik vond het frappant omdat ik zoiets nog nooit in een boek heb zien staan, en eigenlijk ook niet zo goed weet wat het betekent. Kun je schrijven in een andere stijl dan je eigen? Je beheerst er bijna altijd wel meerdere – je hoeft maar een klein beetje te kunnen schrijven om al verschil in stijl te kunnen maken tussen, zeg, een e-mail aan je geliefde en een sollicitatiebrief. Of bedoelt hij te zeggen dat het boek niet geredigeerd is?

Of, dacht ik een paar pagina’s verderop… is het een excuus of vrijbrief voor het maken fouten? Want er staan in het boek nogal wat spel-, interpunctie- en stijlfouten, waarvan vooral de vele d/t-fouten me storen (antwoordt als zelfstandig naamwoord – auw!).  Maarja, dat klopt dan ook, want als je je niets gelegen laat liggen aan heersende richtlijnen, dan mag je natuurlijk ook spellen zoals je wilt. Of je de lezer daarmee een dienst bewijst, is een tweede, maar daar gaat het dus kennelijk niet om.

Het boek is trouwens verder wel leuk, hoor. Maar dit is zeker niet het enige symptoom van individualisme erin. Want zo noem ik het maar: individualistisch schrijven. Een interessante benadering – maar mijn kijk op schrijven is een andere.

Edit, 16 november: volledige recensie nu op http://fietseninafrika.web-log.nl/mijn_weblog/2010/11/-maar-gebruik-ook-je-hoofd.html

Automatisch schrijven

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Leuke post op Tekstblog over automatisch schrijven, een variant op wat ik hier al een aantal keren heb besproken (en waar mijn recentste column in Tekstblad over ging) onder de naam ‘freewriting’.

Voor zover ik op basis van deze post kan beoordelen, is freewriting nóg vrijer, of kan dat zijn, want dat hoeft niet eens over een bepaald onderwerp te gaan. Je stopt bovendien ook niet als je ‘op’ bent, maar bij een van te voren vastgestld aantal pagina’s of na een dito tijd – freewriting is in principe nooit ‘op’.

De op Tekstblog besproken ‘écriture automatique’ is meer een vorm van schrijvend brainstormen. Ik kan me wel voorstellen dat dat nuttig is bij het beginnen met schrijven over een bepaald onderwerp – wat wel de fase van ‘stofvinding’ genoemd wordt. En dus zeker ook van toepassing bij zakelijk schrijven!

Een nieuw einde

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Een update over het herschrijven van mijn roman-in-een-maand: ik ben de afgelopen weken vooral bezig geweest met de derde bullet van die blogpost van 18 oktober: ik heb het ‘gat’ opgevuld dat er door de sprong in de tijd net voor het einde in zat. Dat waren bijna 5.000 extra woorden. Ik heb daar twee weken over gedaan, en vond het weer leuk om te doen, met af en toe een glimp van de lol die ik er in juli mee had. (Ter vergelijking, in juli schreef ik in twee weken zo’n 25.000 woorden. Maarja, zo hard gaat het nu eenmaal nu niet.)

Ook aan de eerste twee bullets, slordigheden en aanloopjes eruit, heb ik al wat gedaan, en ik heb ook het begin iets ingekort, waarmee het totaal nu op 52.000 woorden staat (maar eigenlijk doet dat er niet meer zo veel toe).

Consequentie van het opvullen van het gat is dat ik nu niet meer tevreden ben over het eind, maar ook nog niet weet hoe het dan beter moet. Daar wil ik nog over ‘sudderen’ en ondertussen kan ik wat ik al heb grondiger redigeren en dan wordt het tijd voor de research. Daar zit ik nu ook nog wat tegenaan te hikken, maar ach, dat deed ik een paar weken geleden ook nog met het überhaupt beginnen met herschrijven, en dat gaat nu goed.

Wordt vervolgd!

Blij!

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Afgelopen week heb ik van elk van de studenten van het piramideprincipe-onderzoekscollege een herschreven rapport nagekeken. Ze hadden ergens een adviesrapport vandaan gehaald, en dat nu piramidaal herschreven, of, als dat niet ging, tekstadvies gegeven. Bij het nakijken werd ik blij, en dat had twee redenen:

  1. De studenten hebben het goed gedaan. Dat is altijd leuk voor een docent natuurlijk: het piramide-kwartje is gevallen; mijn onderwijs heeft effect gehad. Mooi, en ik durf mijn studenten wel los te laten in de buitenwereld als tekstadviseurs – het zijn laatstejaars, dus dat is ook een goed teken. Niet iedereen heeft een tien, maar zelfs in de gevallen die ik ‘onvoldoende’ heb beoordeeld denk ik dat het rapport is opgeknapt. Het is dan alleen nog niet echt een piramide volgens het boekje.
  2. De rapporten zijn ontzettend veel beter geworden. Het deed me veel plezier om te zien hoe zeer een rapport opknapt van een piramidale herschrijving. Ik heb op dit weblog eerder al eens bekend dat ik de gemiddelde kwaliteit van de door de studenten aangedragen rapporten schokkend slecht vond. De stapel herschrijvingen was in vergelijking daarmee een verademing. Wat een geweldig instrument is het toch!

De krachtigste herschrijving vond ik die van een advies van de Gezondheidsraad aan de minister over het vaccineren tegen griep van zwangere vrouwen. In het oorspronkelijke rapport (overigens zeker niet het slechtste van de stapel) waren de meest inhoudelijke kopjes ‘Schatting van het effect van vaccinatie’ en ‘Recente gegevens over influenza (…) uit het buitenland’, en verder de te verwachten kopjes als ‘Inleiding’, ‘Conclusies’ en ‘Aanbevelingen’. ***Geeuwt***

Vergelijk dat eens met de herschrijving van Lyjanne:

Inleiding: Alleen zwangere vrouwen die behoren tot een risicogroep dienen gevaccineerd te worden. 1. Er is sprake van beperkte risico’s voor zwangere vrouwen.
2. De bevindingen die lijen te pleiten voor vaccintaite van álle zwangere vrouwen hebben geen rekening gehouden met mogelijke vertekeningen in het materiaal.
3. In Nederland bleef gecompliceerd beloop bij infectie (…) beperkt.
4. Bij vertaling van buitenlandse gegevens zou in Nederland een gecompliceerd beloopt  (…) slechts een klein aantal zwangere vrouwen treffen.
5. Vaccinatie van álle zwangere vrouwen heeft slechts een beperkte gezondheidswinst.

So, die komt wel binnen, wat een kracht! Ineens is in één klap duidelijk wat het rapport wil zeggen, en is het sterk retorisch in de positeve zin van het woord: een heldere stelling wordt deugdelijk onderbouwd. Elk van de hoofdstukken is ook nog eens onderbouwd met enkele sub-argumenten, ook meteen als argument geformuleerd. Geen speld tussen te krijgen.

Ik zou graag zien dat er veel meer zo geschreven werd. Als ik er blij van word, moet dat voor meer mensen gelden. Weg met de saaie, brave, grijze rapporten!

Maar ik zie hiervan ook wel het probleem: dit is niet één, maar meerdere bruggen te ver voor de huidige praktijk, zeker in een politieke wereld. Met zo’n krachtige piramide steekt de schrijver z’n hoofd wel heel ver uit, en er zijn er maar weinigen die dat durven, en het wordt sowieso lang niet in elke omgeving geaccepteerd. Wat ik hierbij m’n trainingsdeelnemers al hoor zeggen, is dat het veel te subjectief is. De Gezondheidsraad wordt geacht ‘objectief’ advies te geven immers? Daar past een wetenschappelijk-methodologische opbouw dan toch beter bij?

Volgens mij kan objectief adviseren helemaal niet, maar ik snap wel dat de schrijver eerder de verdenking op zich laadt van eenzijdigheid en vooringenomenheid met zo’n uitgesproken standpunt. Of liever gezegd: met een standpunt dat in de tekst  zo helder naar voren komt. Het standpunt zal in het ‘objectievere’ rapport hetzelfde geweest zijn, maar dan staat het meer verstopt. Dat is niet objectiever dus, maar wel voorzichtiger. Piramidaal schrijven vergt lef.

Tot slot: er ging een heleboel goed bij het herschrijven, maar wat ging er nou het meeste mis? Iets wat ook bij schrijvende professionals wel gebeurt: de hoofdboodschap ontbreekt. Dan denk je: hoe kan dat nou, dat is toch het belangrijkste? Maar het gebeurt makkelijker dan je denkt, omdat er dan wel een aankondiging staat. Er staat dan bijvoorbeeld:

Na het toetsen van het binnenklimaat in de schoollokalen aan de ventilatie-eisen zijn wij tot een aantal bevindingen gekomen. Geadviseerd wordt allereerst… en vervolgens….

Dat is een aankondiging van een aantal bevindingen, zeg drie, en die komen dan ook, dus dan weet je dat het niveau onder de hoofdboodschap (de ‘rode draad’) drie elementen bevat. Maar wat die samen betekenen, dat staat er niet.

Hoofdboodschaploze teksten komen dus voor, zelfs bij een piramidale tekst. Het kan helpen om de piramide echt uit te tekenen. Dan moet er in het bovenste vakje wel iets komen te staan. Dus niet meteen gaan (her-)schrijven, maar aan de slag met potlood en papier, of met geeltjes – het werkt echt!

Weduwe-wees

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Er gaat wel eens wat mis met een tekst… en nee, dit keer gaat het niet zozeer om lezersgerichtheid en structuur en dat soort loffelijke zaken. Dit is simpelweg een opmaakprobleem. Een weduwe of wees zoals onderaan de eerste kolom (‘Deze publieksavond vormt de aftrap van’) zie je zelden:

 

Nanowrimo komt eraan

Louise Cornelis Geplaatst op door 1

Ik deed het in juli, maar de officiële maand ervoor is november: het schrijven van een roman van 50.000 woorden in één maand. Ik moet er niet aan denken, november: voor mij is dat altijd één van de drukste werkmaanden, en ik vind het daarbij ook nog eens vaak een deprimerende maand met storm, regen, kou en korte dagen. In juli had ik ongetwijfeld meer tijd, en vast ook meer goede zin. Maar goed, dat is persoonlijk.

Neemt niet weg dat ik het schrijven van een roman in een maand geweldig heb gevonden, en dus toch een beetje jaloers ben. Niet alleen gaat het mij in november echt niet lukken, maar ook wil ik eerst verder komen met het herschrijven van mijn product van juli. Vandaag heb ik voor het eerst weer echt nieuwe stof geschreven om het ‘gat’ dat erin zat op te vullen, en dat was weer net zo leuk als in juli. Het is duidelijk: ik vind scheppend schrijven op dit moment leuker dan herschrijven. En dat is wat de Nanowrimo-deelnemers in november gaan doen.

Voor zover ik weet, kun je alleen in november een officiële status als deelnemer/winnaar krijgen, dus als je het daarvoor wilt doen, moet je over een dag of 10 aan de bak en je woorden officieel laten tellen. Alle informatie staat op de website.

Nanowrimo is inmiddels best groot. Zelfs Wired besteedt aandacht aan Nanowrimo en Schrijven Online heeft een tijdelijk forum voor deelnemers. (Schrijven Online heeft trouwens ook een beetje moeite met rekenen, want volgens dit nieuwsbericht moet je volgens Wired 3500 woorden per dag schrijven, maar de helft daarvan is wel genoeg, hoor, en die ‘bijna 1700’ staan in het Wired-stuk).

Interessant aan het Wired-stuk vind ik het advies om aan ‘plan ahead’ te doen. Dat is precies anders dan wat ik in No plot? No problem geadviseerd had gekregen, en wat ik had gedaan: juist niet te veel vooruit plannen, opdat het schrijven niet alleen maar een invuloefening is. Ik herinner me nog dat ik na een dikke week geen flauw idee meer had hoe mijn verhaal verder zou gaan, laat staan hoe het zou aflopen. En toen werd het pas écht leuk. Ik vond het ontdekken van mijn verhaal en personages de grootste kick van het hele project.

Een grote kick – dat is wat ik de Nanowrimo-deelnemers van volgende maand ook toewens. Of ze nou vooruit gepland hebben of niet!

Leesgedrag

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Gisteren was er nog wel een piramideprincipe-onderzoekscollege, maar de komende twee weken niet: het is dan tentamenperiode. Wij zitten dan ook niet stil. Ik ben in die tijd de herschreven rapporten van de studenten na aan eht kijken. Ze hebben gisteren allemaal een ‘echt’ adviesrapport ingeleverd, met daarbij hun piramidale herschrijving en/of tekstadvies.  Ik heb gister in de trein al gezien dat daar goede en interessante dingen bij zitten – volgende week meer daarover.

De studenten zijn ondertussen bezig met het uitwerken van de onderzoeksvoorstellen. Dat hebben we gister in de steigers gezet – maar ook daarover later meer; vanaf nu staan die onderzoeken centraal in de colleges, dus die komen nog uitgebreid aan de orde.

Dat geeft me nu dus de gelegenheid om een zijpad te bewandelen. Ik trof namelijk gister iets verrassend relevants aan in mijn Groningse postvakje. Daar lag Artes, het magazine van de Faculteit der Letteren. Op de pagina ‘Onderwijs’ vond ik een stukje van Jan Veenkamp met als titel ‘Leesgedrag eerstejaars van invloed op BSA‘. Ik citeer er een flink stuk uit (waarin wat RUG-jargon voorkomt dat niet belangrijk is voor de hoofdlijn). Net hiervoor gaat het erover dat niet alle studenten mondeling bereikt waren met informatie over het BSA.

Daarom heeft Maaike via Nestor aan alle eerstejaars een bericht gestuurd waarin in het kort uit de doeken gedaan werd wat het BSA precies behelst en hoe de begeleiding georganiseerd is.
En toen viel haar iets op dat van grote invloed zoukunnen zijn op het effect van het BSA: de huidige generatie studenten leest gebrekkig. Hoewel het bericht dat Maaike verstuurd had nauwelijks één A4-tje lang was, bleek dat een aanzienlijk aantal studenten, bijna de helft om precies te zijn, het einde van de tekst niet gehaald had. En juist aan het einde van de tekst stond vermeld wanneer de intake-gesprekken en de eerste mentor-bijeenkomsten zouden plaatsvinden. […]
Daarnaast heeft ze expliciet het thema leesgedrag aan de orde gesteld. Maaike: ‘Ik heb studenten gevraagd voor zichzelf na te gaan hoe lang ze in staat zijn om in alle eenzaamheid een aantal bladzijden tot zich te nemen en al lezend het leven gewoon te laten doordraaien zonder te denken dat ze van alles missen.’ Het is volgens haar erg belangrijk een brug te slaan tussen de belevingswereld van een VWO’er en de academische wereld. Effectief leesgedrag kan daar terdege aan bijdragen.

Los van enkele onduidelijkheden (wat is het de relatie tussen leesgedrag en het effect op het BSA nou precies? wie moet die brug slaan tussen VWO en de academische wereld?) is de strekking van dit stukje helder en een ‘oude bekende’: ‘ze lezen zo slecht tegenwoordig’.

Natuurlijk mag je van Letteren-studenten verwachten dat ze meer dan één A4’tje kunnen verwerken. En een beetje opvoeden van studenten tot goede lezers mag een universiteit van mij ook willen. Maar het is mij te gemakkelijk om de lezer simpelweg de schuld te geven van het niet-overkomen van belangrijke informatie.

Ik zou wel eens benieuwd zijn naar de opbouw van de mail. Als de studenten aan het begin niet de indruk kregen dat er nog belangrijke informatie zou volgen, zou ik er alle begrip voor hebben dat ze het einde van de tekst niet haalden. En was een mail wel het goede medium? Dat is sowieso vluchtig.

Stiekem vraag ik me af: zou die Maaike alles wat ze zelf onder ogen krijgt van A tot Z grondig lezen? Nee toch? Zo leest niemand namelijk. Ja, scholieren, als ze ‘moeten’, omdat ze er tentamenvragen over kunnen krijgen. Ik vind selectief lezen juist een sein van een volwassener leeshouding, in plaats van de in het stukje gesuggereerde VWO-mentaliteit.

Bovendien maakt dit stukje ook duidelijk dat je er als schrijver soms (vaak? altijd?) belang bij hebt dat lezers bepaalde informatie meekrijgen. Dan kun je je maar beter aanpassen aan het slechte leesgedrag. Dat is vaak minder inspanning dan achteraf weer wat moeten repareren.

Het is zo frappant toepasselijk omdat het piramideprincipe, waarmee we in Groningen dus bezig zijn, precies dát doet: het laat de schrijver het adviesrapport aanpassen aan een ongeduldige lezer met een sterk eigenbelang. Dat is in beider voordeel. Een e-mail over het BSA is geen adviesrapport. Maar in een mailtje is het altijd handig om de belangrijkste informatie meteen te geven.

Een ditje en een datje

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Vandaag twee kleine dingetjes die aansluiten op eerdere posts:

  • In het piramideprincipe-onderzoekscollege hebben de studenten laatst in totaal 16 handboeken voor schrijvende professionals geanalyseerd op het advies over structuur dat daarin staat. Ik schreef er eerder al kort iets over. Ik heb vandaag die analyses op een rijtje gezet. Van de 16 boeken adviseren er 3 om te beginnen met de hoofdboodschap (zoals ook in het piramideprincipe); 3 adviseren dat óók (naast iets anders, dus dan zeggen ze bijvoorbeeld dat het soms handig is om met de hoofdboodschap te beginnen), en de andere 10 adviseren om de conclusie aan het eind te zetten, meestal volgens de methodologische opbouw. Soms doen ze dat zelfs heel nadrukkelijk, zoals bijvoorbeeld Reinout Hogeweg in Een goed rapport: “Met de hier besproken gestructureerde aanpak voorkom je […] dat je te vroeg met jouw briljante oplossingen aan komt zetten, terwijl de lezer nog niet eens een helder beeld heeft van de situatie”. (p. 26)
  • Ik heb gister én vandaag een uur besteed aan het herschrijven waar ik gister nog tegenaan zat te hikken. Het gaat eigenlijk best vlot. Volgende stap wordt al het opvullen van het ‘gat’ aan het einde. Daarvoor zou ik graag liever wat meer tijd hebben dan een uurtje. Maar als het met af en toe een uurtje moet, okee dan – gestaag vooruit!

Daar gaan we dan…

Louise Cornelis Geplaatst op door 3

Over herschrijven gesproken… ik zit tegen een grote herschrijfklus aan te hikken. Op dit weblog schreef ik eerder over de roman-in-een-maand die ik in juli geschreven heb. Een paar weken geleden, met de broodnodige distantie, heb ik die helemaal doorgelezen. En ja, ik wil ermee verder, zo concludeerde ik. Bij herlezing raakte het verhaal me, het ontroerde me zelfs, en ik moest er hier en daar ook om lachen. Positief genoeg om mee door te gaan. Maar er moet nog wel veel aan gebeuren voor ik hem ooit aan iemand anders wil voorleggen, laat staan aan een mogelijke uitgever.

Over dat uitgeven wil ik zelfs nog helemaal niet denken, dat demotiveert me, merk ik – ik ben gevoelig voor de verhalen die de ronde doen over 1 % van de manuscripten die aangeboden worden, uitgegeven wordt, of dat zelfs Rowling met Harry Potter 12 keer werd afgewezen ofzoiets. Nouja, in elk geval: eerst het werk doen, niet nadenken over uitgeven.

Goed, dat was dus de eerste hobbel. Ik bedoel: ik heb een paar weken geleden weliswaar geconstateerd dat ik met mijn roman verder wil, maar ik zit wel met een aantal hobbels en ben dus nog amper daadwerkelijk aan de slag gegaan. De gedachte aan het uitgeven, simpelweg tijdgebrek (drukdrukdruk), fysieke beperkingen (ik kan op het ogenblik vanwege last van m’n schouder niet in bijvoorbeeld de trein schrijven op laptoppen, terwijl ik wel elke week urenlang in de trein zit, en ik ben ook nog snipverkouden geweest)…

En het belangrijkste wat me tegenhoudt is een vager soort weerstand, die ermee te maken heeft dat ik me van juli herinner dat het zo opgaan in het schrijven een enorme kick was, en dat ik bang ben dat ik die niet meer ga ervaren. Dat het alleen maar kan tegenvallen, dus. In de drukte van deze gewone maanden kan ik nooit zo veel tijd besteden aan het schrijven als ik in juli heb gedaan. Er af en toe ‘even’ naar kijken, tussen alle andere bezigheden door, dat is veel minder leuk dan er helemaal in opgaan. Bovendien is het bedenken van het verhaal een andere bezigheid dan het redigeren ervan. Misschien vind ik het bedenken wel veel leuker, en volgt nu het saaiere gedeelte. Toch is dat wat er nu nodig is: met enige regelmaat stukjes bijschaven en oppoetsen.

Maar toch. Trap onder m’n kont. Ik ga aan de slag. Vanaf deze week heb ik het een paar weken lang iets minder druk met al dat gereis, en dus is het zaak om de koe bij de horens te vatten. Wat moet er gebeuren, constateerde ik bij herlezing:

  • Inhoudelijke fouten en slordigheden eruit – het is wel te merken dat het af en toe haastwerk was in juli.
  • Aan het begin eruit passages met een aanloopje van het type ‘nou moe, wat me nu weer is overkomen…’
  • Aan het eind er nog wat bij, daar gaat het met een veel te grote sprong ineens drie maanden verder. Het moet daar echt langer worden. En aan het begin misschien iets ingekort. Het stuk verhaal erbij bedenken, dat lijkt me overigens nog het lastigste om tussen de bedrijven door te doen.
  • Misschien heb ik ook nog wel wat aan het boekje Self-editing voor fiction writers dat ik heb gekocht? De eerste hoofdstukken nog niet zo veel, maar ik wil het wel verder bestuderen.
  • Vervolgens: beoordelen of het geloofwaardig genoeg is en niet te zeurderig. Daarvoor is het ook nodig om wat research te doen: te gaan praten met mensen die de wielerwereld kennen.
  • En als ik dat allemaal gedaan en verwerkt heb, dan wordt het tijd om er nog eens kritisch naar te kijken: is het geschikt om aan de eerste proeflezers voor te leggen? Maar misschien ben ik dan wel een jaar verder.

Kortom: werk aan de winkel, en daar ga ik in deze ‘herfstvakantie’ mee beginnen. Wordt vervolgd!

Een product die het met een slechte tekst moet doen

Louise Cornelis Geplaatst op door 2

Schreef ik gister over ‘het kabinet, die’, sta ik een paar uurtjes later opnieuw oog-in-oog met het oprukkende betrekkelijk voornaamwoord die. Ik zie het sowieso wel vaker, maar dit vond ik toch wel frappant. Het ging namelijk om de tekst op het etiket van mijn flesje echinacea – ik ben verkouden en dan gebruik ik dat als weerstandsverbetering (ik geloof dat het baat, en het schaadt niet). Mijn huidige flesje bevat nog een aantal andere kruiden en aanverwanten, waar ik níet in geloof, maar waarvan ik zeker hoop dat ze niet schaden, en zelfs met die toevoegingen was dit nog het goedkoopste merk (Bloem).

Enfin, daar sta ik dus, met m’n snotneus en m’n flesje, en dan lees ik:

Door Echinacea te combineren met Sambucus nigra (vlierbes) is er een superieur product ontwikkeld, die het herstel na ziekte enorm versnelt.

‘Het product, die’… auw!

Maar daar blijft het niet bij. Is dat latijn nodig? En wat is het versnellen van het herstel na ziekte? Dan ben je toch al beter? Wat versnelt er dan? Zoiets zou wel een ongelukkige formulering kunnen zijn omdat dit soort ‘voedingssupplementen’ geen misleidende medische claims mogen doen (bron).

En het wordt nog erger. Zo gaat de tekst verder:

De combinatie van de Echinacea met Sambucus nigra verhoogt niet alleen de weerstand van het organisme, maar ook ondersteunen en stimuleren zij krachtig het immuunsysteem.

Nóg een grammaticale fout: de combinatie is enkelvoud, en daarnaar verwijst zij in de tweede zin met een meervoud terug, wat blijkt uit de meervouden van de werkwoorden ondersteunen en stimuleren. Twee zinnen, twee grammaticale fouten – dat vind ik heftig.

Wat me ook opvalt, zijn de dure woorden – nog een keer dat Latijn, immuunsysteem en organisme. Wat een poeha, en ik vind dan het enorm in de eerste zin een stijlbreuk. Met het organisme en de lijdende vorm in de eerste zin is het ook nog eens een heel onpersoonlijke tekst – terwijl het gaat om mijn verkouden hoofd.

Ik weet het: er wordt veel slecht geschreven. Maar dit vond ik toch wel een opvallend knap staaltje, zeker omdat er aan etiket-teksten vanuit marketingoogpunt wel aandacht besteed wordt. Helemaal opvallend is dat het op Bloems website wel beter kan:

De combinatie van Echinacea met Sambucus (vlierbes) verhoogt de weerstand van ons organisme.

Van ons organisme zou ik graag uw lichaam maken, maar misschien is dat al misleidend?