Categorie archieven: Leestips

Interessante boeken, artikelen en websites.

De oogst aan links van de laatste tijd

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Eén van de beste stukken van de afgelopen tijd bracht iets onder woorden waar ik zelf over had nagedacht maar ik zag het net niet, dat is altijd heel fijn: over dat een narratieve structuur kan leiden tot problemen in de logica en de onderbouwing, omdat het vaak gaat om achteraf redeneren en dan meer causaliteit toekennen dan reëel is. Het voorbeeld in het artikel is de biografie van Steve Jobs: diens jeugd heeft hem als het ware ‘voorgeprogrammeerd’ om later ontzettend succesvol te worden. Kun je achteraf denken. Maar er zijn een heleboel kinderen die vanuit een vergelijkbare achtergrond níet succesvol worden. Snel in oorzaak-gevolg denken is voor ons brein makkelijk en associatief ‘fast thinking’, maar dat wil niet zeggen dat je zo tot geldende redeneringen komt. Ik krijg wel eens de vraag wat het verschil is tussen piramidaal werken en storytelling, en daar ga ik in het vervolg dit bij uitleggen. Overigens kun je vanuit een piramidale structuur ook tot een narratieve vertelwijze komen, maar een goede piramide voorkomt de narratieve drogreden.

Twee posts over lezen die me aanspraken hadden allebei als strekking: laat het lees-ideaal los, het ideaal dus dat zegt dat je één boek tegelijk grondig en van A tot Z moet lezen. Hoezo? Voel je niet schuldig over de boeken die je koopt maar niet (helemaal) leest, prima om wat aan te rommelen en op te pikken wat je tegenkomt. De druk van het ideaal speelt zakelijk lezers parten, goed om je ertegen te wapenen! Grappig trouwens dat in het tweede stuk nou juist het boek van Kahneman als niet-doorheen-te-komen wordt gepresenteerd, ik hoorde dat laatst ook al van iemand – ik heb het verslonden! Ach ja, smaken verschillen. En lezers ook! 

In mijn overzichtje van nuttige en inspirerende links is ook vrijwel altijd plek voor het blog SlideMagic van Jan Schultink. Relatief is dat nu wat minder, want Schultink is vooral software aan het coderen en daar gaat het dus vaak over – voor mij wat verder van mijn bed. Desalniettemin wel twee interessante links nog: over dat je niet alle feedback klakkeloos moet opvolgen (worstelen veel schrijvers mee, in mijn ervaring), en meer voor mijn eigen zelfstandige vakgenoten, herkenbaar ook: pas op met het beloven van ‘quick fixes‘. 

Goede schrijfadviezen die ik ervaar als koren op mijn molen (zo van: zo hoor je het eens van een ander):

Dan van Neerlandistiek.nl, het blog dat ik volg:

  •  Zo herkenbaar dat ik erop reageerde: uit onderzoek blijkt dat een focus op grammaticale correctheid leidt tot fouten, namelijk hypercorrectie. En dat terwijl het taaladvies strenger wordt, in elk geval over als/dan, zo staat hier.
  • Een mooi kritisch stuk van Jan Renkema over hoe de combinatie van een abstract begrip en vage getallen alleen schijnduidelijkheid geeft. Voor veel ‘data-driven’ consultants ook relevant! En van dezelfde hand in het verlengde een beschouwing over vage woorden: vraag om een voorbeeld om, zeg, handhavingsstrategiemanagement concreet te maken. 
  • In het kader van mijn ‘hobby’ borden als speciale vorm van schriftelijke communicatie: een stuk over de grammatica van verkeersborden.

Iets verder weg van schrijven en teksten, ter inspiratie tot slot een mooie parabel over een chauffeur die de kwantummechanica uit kan leggen: wat is echte kennis?

Drie leuke dingen uit Schrijven

Louise Cornelis Geplaatst op door  

In de huidige editie van Schrijven Magazine (06-2018) staan een boel mooie artikelen. Dat valt me extra op, omdat het tijdschrift in mijn ogen best wel vaak in herhaling valt: heel vaak dezelfde soort schrijftips bijvoorbeeld, of weer een debutant aan het woord met in andere woorden gelijksoortige ervaringen. Zelf een boek schrijven, het thema van het tijdschrift, tsja, het houdt wel een keer op met wat je daar voor nieuws over kunt zeggen.

Of niet? In deze editie vond ik een paar dingen toch echt wel vernieuwend – ik houd m’n abonnement maar weer aan! Ik haal er drie dingen uit:

  • Een tamelijk filosofisch artikel van Ton Rozeman over hoe verhalen heel vaak gaan over verhalen, in de zin van dat onze persoonlijkheid uit verhalen bestaat, en zo ook de literaire personages. Verhalen die je jezelf vertelt, c.q. die de personages zichzelf vertellen of zouden kunnen vertellen, en die doorklinken in het boek.
  • Een mooie observatie van Hetty Kleinloog over hoe iets wat eerst alleen maar in haar hoofd bestond en op papier, uiteindelijk iets werd van vlees en bloed. Kleinloog is namelijk schenarioschrijver, en in een van haar scenario’s kwam een kameel voor. Ze had nog gedacht: dat wordt een probleem voor de producent, een  echte kameel in de studio halen. Maar nee hoor,  en zo stond haar idee ineens ‘levend, kauwend en poepend’ voor haar neus – aaibaar en riekend, met twee bulten (p. 33)! Dat lijkt me een geweldige ervaring!
  • Wel in herhaling, maar ik blijf het graag beamen: Rosita Steenbeek heeft als derde schrijfadvies ‘Ga wandelen’ (p. 65). Eerst een tijdje schrijven, dan lopen – om het lopen, niet om schrijfproblemen op te lossen. Maar dat gebeurt dan toch. Ineens valt er iets op z’n plek. En naderhand ga je met frisse ogen verder. En ja, dat geldt óók voor zakelijke schrijven! 

 

Veel links

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Een grote oogst aan links dit keer! Met dank aan twitter en de blogs en nieuwsbrieven die ik volg.

Over schrijven

Over spreken en presenteren, ook over angst, maar dan voor spreken in het openbaar. Omdat dat zo eng is, willen sommige scholieren in de VS het niet meer hoeven doen. Wat mij betreft precies het foute plan – leer maar ’to feel the fear and do it anyway’. Juist vaker presenteren dus! Zie ook de reactie van de schrijvers van Peak performance erop: embrace, don’t avoid, discomfort (even scrollen).

Over presenteren, zoals bijna altijd weer de highlights van SlideMagic:

Over overtuigen en beïnvloeden:

  • Hoe overtuig je iemand anders eigenlijk, vroegen de collega’s van Clarity College zich af. Ze lazen er een boek over waarin staat dat dat zeker niet alleen met feiten gebeurt. In hun blogpost geven ze een idee van waarmee dan wel.
  • Twee interessante dingen over gedragsbeïnvloeding: dat nudges ook niet het antwoord op alles zijn (omdat je soms juist wil dat het gedrag niet automatisch verandert, maar juist bewust), en er verscheen een instructie van de Rijksoverheid voor beïnvloeden in brieven en mails.  

En de rest:

  • Twee dingen die ik waardeer zijn digitaler geworden: je kunt The Artist’s Way online doen en er is een app van The Pyramid Principle (via App Store en Google Play), al is dat niet meer dan een samenvatting van Minto’s boek en daarvoor dus wel erg duur. 
  • Over Minto gesproken: hier weer eens iemand aan het woord die veel heeft aan het piramideprincipe.  Het is een vrij lang verhaal, dat over het piramideprincipe zit in het derde stuk, over executive summaries. 
  • Dan was er een heleboel te doen in mijn vakgebied vanwege de sterke terugloop van het aantal studenten Nederlands. Ik pik er twee dingen uit: ik vond dit wel een mooi stuk over wat een Neerlandicus eigenlijk toevoegt aan de wereld, en Fokke en Sukke waren raak, zeker als je weet dat deze cartoon verscheen tussen twee oraties in de Neerlandistiek in, én dat twee van hun eigen makers Nederlands hebben gestudeerd (Geleijnse en Van Tol). 

Dwangmatig schrijven, fraai samengevat

Louise Cornelis Geplaatst op door 1

Cover You are not a rockSinds ik vorig jaar in de zomer het boek Peak Performance leerde kennen, volg ik beide auteurs op Twitter en via hun nieuwsbrief. Dat is al een paar keer zeer de moeite waard geweest, zowel voor mijn tekst- en schrijfwerkzaamheden als voor die in de sport. Vandaar dat ik onlangs hun boekentip opvolgde en You are not a rock. A Step-by-Step Guide to Better Menta Health (for Humans) van Mark Freeman las, volgens Stulberg het beste boek over mentale gezondheid.

Ik vond het inderdaad een goed boek, waarin ik veel herkende van de ACT, waarin ik zelf ook een opleiding heb gevolgd en enthousiast over ben. Alleen al de titel is gaaf. Die loopt als een rode draad door het hele boek: minder willen voelen, minder narigheid willen voelen natuurlijk vooral, is niet ‘des mensen’, want dan wil je dus eigenlijk een rots zijn, want rotsen voelen niks. Waar het om gaat is het inzicht dat de narigheid in je hoofd zit,  en dat je je er dus niets van hoeft aan te treken om je leven te leven volgens je eigen waarden. Dat is de mini-samenvatting.

Voor schrijven pik ik er twee dingen uit. Ten eerste: neurotisch schrijfgedrag. Het boek gaat veel over obsessief, dwangmatig gedrag (‘compulsions’), en daarvan geeft Freeman af en toe schrijven als voorbeeld. Het gaat dan vooral om eindeloos je mails herschrijven of – na versturen – herlezen uit angst dat er misschien een fout in staat, en daar dus een heleboel tijd aan verliezen en bepaald niet gelukkiger van worden. 

Het is in mijn vakgebied onderbelicht – schrijfprocesonderzoek vindt vooral plaats onder op dat gebied gezonde mensen, vaak zelfs onder goede schrijvers (zoals het klassieke onderzoek van Flower & Hayes). Dat schrijfgedrag af en toe ontspoort, daarover praten maar weinig mensen.  Maar ik heb er in de loop der jaren wel wat van gezien of gehoord.  Een paar voorbeelden:

  • Ik heb vanaf de zijlijn acht jaar lang af en toe meegekeken met iemand die een boek aan het schrijven was, en die in die acht jaar bijna alleen maar met de structuur bezig is geweest. Tot wel drie decimalen nauwkeurig. Het was nog niet af. Elke nieuwe gedachte leidde weer tot een nieuwe structuur, die hij elke keer tot in de puntjes door-uitwerkte. Maar aan echt schrijven, in de zin van tekst produceren, kwam hij nauwelijks toe. 
  • Ik heb een verhaal gehoord over iemand die een groot deel van de werkweek voor zijn vakantie bezig was met het schrijven van een simpele overdrachtsmail van een handvol alinea’s, aan een paar mensen die hij goed kent en in die week elke dag zag.  
  • Van mijn tijd in de wetenschap herinner ik me een paar ‘gevallen’ van proefschriften die nooit af kwamen, althans, die tientallen jaren ‘bijna af’ waren. De schrijver was daar eindeloos aan aan het bijschaven en -poetsen. In één geval herinner ik me dat de schrijver zelf in elk geval wel in de gaten had dat het was uit angst om het boek de grote, boze buitenwereld in te sturen. Zo lang het niet af is, kan het niet falen in de ogen van die buitenwereld.

In mijn trainingen gaat het wel over het schrijfproces en minder efficiënte aanpak ervan, maar nooit over ontsporend schrijfgedrag. Ik weet ook niet of deelnemers ervoor uit zouden durven komen. Maar ik ga er wel eens op letten, of ik er sporen van zie. In elk geval is het voor sommige schrijvers nodig om het belang van correcte afwerking te relativeren.

Dan het tweede punt, over de vorm.  Het boek eindigt met een slothoofdstuk met samenvatting. In die samenvatting zijn sommige stukjes zin vet gedrukt, en die corresponderen precies met de hoofdstukken van het boek: in hun formulering en in de volgorde. Dat vind ik een knappe manier om in een samenvatting de relatie met het grotere geheel en tussen de delen van dat geheel duidelijk te maken. De stukjes vet zijn net zichtbaar op deze scan:

Tekst met wat vet

 

 

Ingevingen: geheugentruc?

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Had ik vorige week nog een wandeling georganiseerd met als thema dat je zo lekker denkt tijdens het bewegen, lees ik vanochtend iets wat dat weerspreekt… In het boek Leven in cadans. Hoe je fietsend je hoofd verzorgt van Martijn Veldkamp staat dat het helemaal niet zo is dat je, bijvoorbeeld, op de fiets betere ideeën krijgt. Dat is alleen maar een illusie, althans, dat beweert Carsten de Dreu, hoogleraar op het gebied van creativiteit (volgens dat boek, dus, hè, op p. 67). Ingevingen op relatief ongewone momenten blijven je beter bij. Het is een truc van je geheugen.

Ik kan daar een eind in meegaan. Het voorbeeld van die ene keer dat ik tijdens het dweilen van de keuken een eureka-ervaring kreeg voor de tekst waar ik op dat moment mee worstelde, dat heb ik al zo vaak verteld, dat is een eigen leven gaan leiden. Meestal dweil ik de keuken zónder zulke invallen, dat is zeker waar, dus ik recycle een verhaal over een heel toevallige gebeurtenis en hecht daar wellicht te veel waarde aan.

Maar toch… en zo denkt Veldkamp duidelijk ook. Want vervolgens besteedt hij er een heleboel bladzijden aan om uit te leggen dat fietsen toch wel degelijk iets doet met je gedachten: ze ordenen, hoofd- en bijzaken van elkaar scheiden, er andere emoties bij betrekken, er nieuwe, zintuiglijke informatie aan toevoegen… Dat herken ik allemaal – en dat herkenden vorige week de wandelende tekstschrijvers ook. Dat kan toch niet alleen maar een geheugentruc zijn?

Maar mogelijk ontkennen we dus ook allemaal iets? Veldkamp deed een informeel onderzoekje onder fietsers, en daarin rapporteerde maar de helft dat ze merkten dat ze creatiever werden op de fiets. Maar, zo legt hij uit, dat is mogelijk zo omdat niet iedereen op dezelfde manier fietst. Voor dat lekkere denken moet je bijvoorbeeld alleen zijn, en wel een beetje, maar niet te prestatiegericht. Zo fietst niet iedereen.

Leuk boek trouwens – mij uit het hart gegrepen. Ik vind het wel net een beetje moeizaam dat Veldkamp, zoals ik hierboven al beschrijf, wetenschappelijk onderzoek losjes combineert met eigen, informeel onderzoek, interviews en eigen ervaringen. Daardoor haalt hij soms z’n eigen punten onderuit en is de draad in het betoog niet altijd even helder. Ik vond het vooral een feest van herkenning – of soms juist niet, ook interessant. 

Voor fietsen mag je ook andere repetitieve duursporten invullen, zoals wandelen, hardlopen en zwemmen. En de keuken dweilen! 

 

De links

Louise Cornelis Geplaatst op door  

De leuke en nuttige links van de laatste tijd – misschien niet de langste lijst, maar wel een heel mooie! Eerst twee tweetallen, dan nog twee losse.

  • Twee keer Jip en Janneke, dat duo dat symbool staat voor simpele taal: 
    • Eerst een blogpost van StoryVentures waarin een ICT-specialist  de zin ‘Daardoor zal het probleem van foute toewijzingen die weer het gevolg zijn van parallelle zorgepisodes, blijven bestaan’ op z’n Jip-en-Jannekes vertaalt. (Je ziet daaraan trouwens ook echt wel de beperkingen ervan: tsjonge-jonge, wat is het lang geworden, en omslachtig soms Voor de meeste lezers ligt de optimale tekst echt wel in het midden).
    • En deze week draaide de Speld het om: Jip en Janneke herschreven door – vermoedelijk – een jurist. Hilarisch! ‘Jip en Janneke ontplooien gezamenlijke activiteiten in het kader van spel’ 
  • Twee lezenswaardige posts op Neerlandistiek.nl, allebei van Marc van Oostendorp
    • Een analyse van foutief gebruik van diens, naar aanleiding van een grappig voorbeeld van Kees van Kooten. Ik zie zulke fouten ook wel eens, en het is voor mij een van de argumenten vóór zo ‘gewoon’ mogelijke schrijftaal. Als je praat, maak je zulke fouten niet, dus schrijf dichtbij spreektaal.
    • Een voor mij heel herkenbaar stuk waarin Van Oostendorp worstelt met het dedain dat leken, in dit geval een oud-minister, hebben voor experts in het algemeen en taalkundigen in het bijzonder. 
  • Nog een stukje waaruit misschien wat frustratie over dedain spreekt, dit keer van een tekstschrijver, maar die legt het mooi uit: over de toegevoegde waarde van een ‘stukjesschrijver’. 
  • Voor wie De Correspondent kan lezen: een mooi stuk over iets wat nog steeds mijn warme belangstelling heeft, namelijk denken op de fiets. Veel herkenning, maar ik ben het niet met alles eens. De situatie op het fietspad is me iets te zonnig afgeschilderd  (dat doet die Fietsprofessor wel vaker, alsof de ‘oorlog op het fietspad  niet bestaat) en ik meen zelf dat ik juist het beste denk als ik fiets zonder de échte flow. In flow ben ik alleen maar aan het fietsen, dan val ik daar helemaal mee samen – volgens mij is dat ook de definitie ervan. Het denkwerk gebeurt juist als het fietsen daar eigenlijk net iets te saai, net iets te gewoontjes mee is. Afgelopen dinsdag fietste ik bijvoorbeeld weer eens in Limburg. Flow ervoer ik toen ik makkelijker dan verwacht die loodzware Eyserbosweg en Keutenberg bedwong. Denken deed ik tussen de klimmetjes in.
  •  

Buitenkunst #11

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Vorige week was ik naar Buitenkunst, voor de 11e keer (volg deze historische draad terug voor een overzicht). Net als vorig jaar had ik gekozen voor een tekstgerichte toneelweek, maar dit keer wel met een andere docent, Mik van Goor, en andere teksten: rauwe. Dit  was de omschrijving:

Spelen van rauwe teksten. We gaan deze week teksten van onder anderen Ko van den Bosch, Peter de Graaf en Jibbe Willems eens flink onder de loep nemen. Hedendaagse toneelschrijvers met een randje, die stukken schrijven die confronterend, filosofisch en absurd zijn. Hoe komt hun werk het beste tot zijn recht? Wat is er nodig om in de wereld van de wreedheid, gekte en fantasie te stappen, zodat de humor naar boven komt en de toeschouwer op sleeptouw wordt genomen? We werken aan tekstbehandeling, fysiek spel (personageontwikkeling) en enscenering.

Het werd een pittige week, niet in de laatste plaats door de weers- en andere omstandigheden. Kamperen in de snikhitte, met hoosbuien (tent onder water) en storm en zelf niet in de beste doen… een week was wel genoeg.

Het was echter voor mij wel ook een erg gezellige week, want voor het eerst sinds 2012 was ik naar Buitenkunst weer samen met een heel goede vriendin. En wat altijd leuk is in die week: het contact met de andere deelnemers én elke avond optredens, waarvan dit keer het Graceland-slotconcert (met mannenkoor) me lang zal heugen, wat een geweldige muziek! 

Ook de inhoudelijke week was pittig, vooral omdat ik ongeveer de helft ervan niet zo heel erg leuk vond, of althans: nogal moeite heb moeten doen om me er happy in te voelen. Het waren eigenlijk drie tweedaagsen, rond elk van die drie in de omschrijving genoemde schrijvers één. De middelste daarvan, met een tekst van Peter de Graef, vond ik geweldig. Op de eerste tekst, van Jibbe Willems, knapte ik af en met de derde (van Ko van den Bosch dus) heb ik één dag lekker gewerkt.

Ik heb bovendien niet opgetreden, voor het eerst in elf keer Buitenkunst. Met die middelste tekst was dat pech: op het allerlaatste nippertje werd een van de groepsgenoten ziek, en de dag erna hadden een paar anderen geen zin in om het alsnog te doen, omdat we alweer met de volgende teksten bezig waren. Ik heb voor mijn gevoel zo ook niet kunnen laten zien wat ik kan, op toneelgebied. Dat heb ik zelf dus niet gevoeld, en het is ook raar om op Buitenkunst rond te lopen en tegen anderen te moeten zeggen dat ze niks van je kunnen zien.

Dat is een beetje mager, al is het bij Buitenkunst vaak wel zo dat het niet zes dagen lang leuk is – dat zou misschien oppervlakkig zijn ook. Ik ben in de betere weken altijd wel ergens doorheen gegaan, en daar heb ik dan juist het meeste van geleerd. Ook nu weer.

Wat ik in elk geval erg leuk vond, was het zeer grondig lezen van teksten. Daar hebben we ook best veel tijd aan besteed, en ik bleek dat weer eens goed te kunnen – die middelste tekst, ‘D’r was daar ook een hond‘, die had in eerste instantie bijna niemand doorzien, ik wel. Ik had bovendien me nooit eerder gerealiseerd dat regisseren begint met goed lezen. Regisseren is nog meer wat voor mij dan ik eerder al had gedacht. 

Want al eerder had ik bij Buitenkunst ervaren dat ik het niet zo leuk vind om geregisseerd te worden: om te doen wat ‘moet’ van de regisseur, omdat die een plaatje in zijn/haar hoofd heeft – vooral als dat niet overeenkomt met het mijne. Dat ging deze week dus mis, en voor mijn gevoel had dat ermee te maken dat Mik meer gericht is op haar plaatje en de tekst dan op de spelers –  dan op mij, laat ik het bij mezelf houden. Maar we hebben bijvoorbeeld ook geen voorstelrondje gedaan en van sommige groepsgenoten heb ik de voornaam niet leren kennen. Dat is geen toeval.

Uiteindelijk hebben we ook zo weinig opgetreden omdat, in mijn woorden, wat we lieten zien niet voldeed aan het plaatje in haar hoofd. Zoiets had ik bij Buitenkunst nog niet eerder meegemaakt: dat wel of niet optreden zo duidelijk een kwaliteitsoordeel was en dat de meesten er niet aan voldeden. Dat kwam eigenlijk pas helemaal aan het eind, in de laatste paar minuten, aan het licht.

Zo werd er voor mij wel een ondertoon helder die ik de hele week vermoed had. Ik ben nogal gevoelig voor dat ‘niet goed genoeg’-oordeel en dat heb ik de hele week gevoeld. Ik dacht tot op het laatst dat dat mijn eigen gevoeligheid was. Maar dat was, denk ik – voor de verandering – eens niet zo! Gek genoeg luchtte dat me aan het eind dus ook op, toen ik napruttelde met een paar groepsgenoten. Maar toen zat de week er dus al op.

Bovendien werkten we die eerste en laatste tweedaagse in piepkleine groepjes – duo’s, in mijn geval. Met het groepje kon je per dagdeel een kwartiertje langskomen bij de docent, de rest van de tijd was je samen. De afhankelijkheid van één ander iemand en dan in korte tijd (te) veel feedback krijgen, dat vond ik een lastige werkwijze. Waarschijnlijk niet toevallig vond ik de tweedaagse in de halve groep met de helft van de tijd de docent erbij dynamischer en inspirerender. 

Ik heb mijn best gedaan om er wat van te maken, en ben over het totaal ook wel tevreden. Maar dat ‘wat ervan maken’ betekende soms ook: het juist helemaal laten zitten. Anders werd het me gewoon te veel. In 35 graden, na twee slechte nachten (ik had in het begin last van mijn blaas) of nadat ik net drijfnatte spullen uit mijn tent had gehaald. Zo werd het ook een week om te oefenen met ‘niet moeten’. En dat was zeker wel eens goed!

 

Wat je gelezen moet hebben

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Ik heb laatst voor een opdrachtgever op een rijtje gezet wat mijn ‘recommended reading’ is voor zakelijk schrijvers. Hier komt mijn lijstje:

Piramideprincipe:

  • Minto, Barbara The pyramid principle. Logic in writing and thinking. (Pearson Education, 2008 or earlier)
  • Stanley, Davina & Gerard Castles The So What Strategy. (Clarity Know How, 2017, sowhatstrategy.com/ – zie mijn review)
  • Cornelis, Louise Adviseren met perspectief. Rapporten en presentaties maken. (Coutinho, 3e druk, 2015)

Presentatieontwerp en visueel design, de klassiekers van de drie grote namen:

  • Reynolds, Garr Presentation Zen, als boek of zijn blog en site: presentationzen.com
  • Tufte, Edward R. – al diens boeken, te vinden via edwardtufte.com
  • Zelazny, Gene Say it with Charts. The Executive’s Guide to Visual Communication. (McGraw-Hill Professional Publishing, 4th edition, 2001 – zonde dat daar geen nieuwe, gemoderniseerde edities meer van komen)

En daarbij als tip natuurlijk: slidemagic.com, hét blog over zakelijke presentaties. k

Argumentatie

Het boek van Frans van Eemeren en Francisca Snoeck-Henkemans dat er is in twee talen met allebei een recente druk: Argumentatie. Inleiding in het analyseren en beoordelen van betogen / Argumentation, analysis and evaluation.

Stijl en schrijven

  • For English: the classic ‘Strunk & White’: Strunk, William I and E.B. White The elements of style (Penguin, any edition)
  • Voor het Nederlands: Renkema’s Schrijfwijzer heeft status, maar voor dagelijks gebruik raad ik eerder aan Hermans, Mariët De kleine schrijfgids (Coutinho, 2016 or eerdere druk).  Dat zijn wel meer naslag- dan leesboeken.
  • Als je je er écht in wilt verdiepen, wel een leesboek: Pinker, Steven The sense of style. The thinking person’s guide to writing in the 21st century (Penguin, 2014 – zie mijn review)

Nuttige boekje voor beginnende beleidsschrijverrs

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Op basis van een positieve recensie in Tekstblad heb ik het boek Beleid in tekst en context van C.M. Frenay gekocht. Inderdaad is het een nuttig boek, vooral omdat het verschillende teksttypen koppelt aan de fasen van de beleidscyclus. Zo hoort bijvoorbeeld een startnotitie bij de fase ‘agendering’, een visienota bij ‘ambities en kader’, een beleidsadvies bij ‘kiezen/besluiten’ en een effectonderzoek bij ‘evalueren’. 

‘Beleidsnota’ komt in dat lijstje niet in voor: dat is een generieke verzamelterm, volgens Frenay. Wel kun je meerdere fasen in één document combineren, en dan leidden de fasen tot een structuur voor je tekst. Nuttig en bruikbaar inzicht.

Inhoudelijk vind ik twee dingen gek aan het boekje:

  • Dat het een uitspraak als ‘in deze nota presenteren wij u drie mogelijke oplossingen voor het probleem van loslopende honden’ centrale vraag noemt. Dat is toch geen vraag – puur naar de formulering kijkend, bedoel ik. 
  • Dat het net lijkt alsof er niet een boel onderzoek is gedaan naar de complexiteit van beleidsschrijven (Janssen, Van der Mast, Neutelings). Dus niets over de discongruente verhouding tussen schrijver en lezer of over het bewerkstelligen van consensus. Maar ook bijvoorbeeld niks over waar ik beleidsschrijvers zo vaak over hoor mopperen: het balanceren tussen een gebrek aan vrijheid én een gebrek aan duidelijkheid in de hiëarchie die zo typerend is voor ambtelijke organisaties. Uit het boekje komt een wat mij betreft wat onrealistisch simpel beeld van schrijven in een politieke context naar voren. Ik vind het daarom alleen geschikt voor beginners.

Verder stond al in Tekstblad dat 21 euro voor zo’n dun boekje (60 luchtige en zwart-witte pagina’s; het e-boek is niet goedkoper) veel geld  is. Vind ik ook, en mij viel daarbij nog op dat het voor dat geld wel wat beter geredigeerd had mogen worden. Ik vind nogal wat fouten en foutjes, met als grootste blooper twee keer letterlijk dezelfde alinea over argumenteren, op p. 33 en 43, met in allebei dus ook dezelfde taalfout:

Dit is belangrijk: de politiek (college en raad) bepalen wat belangrijk is.

Politiek is enkelvoud, daar doen die haakjes niks aan af. 

 

Een jarige en andere links

Louise Cornelis Geplaatst op door  

Ik heb al vaak verwezen naar SlideMagic, en deze maand kan ik dat in een feliciterende vorm doen: dat weblog bestaat tien jaar. Het had de laatste tijd weer interessante posts:

Dan de rest van de oogst aan leuke en nuttige links van de laatste tijd:

  • Een ander weblog waar ik het afgelopen jaar al vaker naar heb verwezen, Peak Performance, had onlangs een behartigenswaardige post over het verschil tussen iets weten en het doen. Ergens over lezen of praten is nog iets heel anders dan het doen, en dat geldt zeker voor schrijven ook. Schrijven moet je vooral veel doen – en er feedback op krijgen. 
  • Een leuke post waarvan ik leer dat sommige woorden echt zijn voorbehouden aan een bepaalde omgeving, zoals hier difficulteren in de politiek. Iets om je bewust van te zijn als je teksten naar buiten die omgeving gaan! Een voorbeeld dat ik regelmatig tegenkom: bevinding. De gewone betekenis van dat woord is neutraal; in vooral de accountancy en bij andere toets-bezigheden is het een eufemisme voor probleem en heeft het een negatieve lading. ‘Het oplossen van de bevindingen’ is raar voor gewone lezers.
  • Een filmpje over een fraai model om ervoor te zorgen dat je met je inhoud inspireert, met vragen die lijken op die uit het piramideprincipe.