De afgelopen tijd deed ik een cursus verkeerskunde, overigens erg leuk, ik schreef er op mijn andere blog meer over. Aan verkeer zit natuurlijk ook een talige kant, en inderdaad ging het af en toe ook over borden, al dan niet in relatie met gedragsbeïnvloeding. Maar het grappigste moment qua taal was toen het ging over hubs. Dat zat zo.

Ruim een jaar geleden schreef ik hier dat ik me verbaasde over het gebruik van het woord hub als aanduiding van de plek waar de Flex stopt, of binnenkort gaat stoppen. Ik vind dat nog steeds wel: de hub hier vlakbij maakt toch vooral de overstap op de benenwagen mogelijk, en dan is dat toch echt een te ronkend woord. Maar een jaar later is het woord in die betekenis voor mij een stuk gewoner geworden. Zo gaat dat: ik zie de bordjes overal en ik hoor er mensen over praten. Dus hub betekent nu: Flex-halte, voor vraag-afhankelijk OV. 

In het gedeelte over mobiliteitsmanagement in de cursus ging het ook over hubs, met een slide erbij met onder andere dit beeld:

Aan zoiets dacht ik vroeger ook bij dat woord. Toen zei ik: ‘Hub betekent in Zeeland (en vast ook in andere OV-arme gebieden) ondertussen iets heel anders.’ Hij keek nogal wazig, volgens mij had hij geen idee waar ik het over had. Ik meende bij hem op dat en ook op andere momenten een licht dédain te proeven, zo van: met zulke uithoeken kunnen we geen rekening houden. Het zijn die dingen waar ik me sinds ik in Zeeland woon bewuster van ben geworden en waar het in de media ook best vaak over gaat: de Rand- of grootstedelijke arrogantie. Alsof ze zelf de maat der dingen zijn. Verder vond ik het trouwens wel een goede en prettige docent. 

Wat het me over taal maar weer eens deed inzien, was hoe zeer je referentiekader de betekenis van uitingen bepaalt, en dat dat kader nogal kan verschillen, van persoon tot persoon, van generatie tot generatie (mijn stuk in Tekstblad over de andere lezing van een lijdende vorm door de jongere generatie ging daarover), en dus ook van regio tot regio. Dat dat geldt voor, pak ‘m beet, bolus of ramp (de ramp hier kan er maar één zijn) ligt voor de hand. Maar het geldt dus ook voor een woord als hub.

Oftewel: als je schrijft voor een landelijk publiek en je doet een pretest, betrek dan je proefpersonen uit het hele land.